Onderhoud van het koffiezetapparaat

Elk koffiezetapparaat heeft onderhoud nodig. In dat opzicht is een koffiezetapparaat niet anders dan de meeste andere apparatuur. Zonder adequaat onderhoud gaat een koffiemachine minder lang mee en kan de kwaliteit van de koffie er ook onder leiden. Denk bijvoorbeeld aan de leidingen, waar verkalking op kan treden. Maar ook aan de losse onderdelen welke kunnen slijten. Je kunt je voorstellen dat bij slijtage van rubberen ringetjes er uiteindelijk een lekkage kan optreden in het koffiezetapparaat.

Welk onderhoud nodig is, hangt af van het soort apparaat: het bouwjaar, het model en de soort koffie. Zo heeft een Senseo apparaat, een Nespresso machine of een Dolce Gusto minder onderhoud nodig dan een piston koffiemachine of een volautomatische koffiemachine. Daarnaast hangt het ook af van het gebruik en dan met name de hoeveelheid gebruik. We zetten voor jou een aantal standaard principes op een rij als basis voor elk koffiezetapparaat. Daarnaast gaan we per apparaat dieper in op het benodigde onderhoud.

Hoe reinig je een koffiezetapparaat?

Het reinigen van een koffiemachine verschilt per machine. Echter zijn er altijd onderdelen welke regelmatig schoongemaakt moeten worden. Denk hierbij aan de opvangbakjes voor het water, de koffiecups of het koffiedik. Geavanceerdere koffiemachines geven aan wanneer de opvangbakjes vol zitten, wat wel zo handig is om overstroming te voorkomen.

Bij een Senseo moet je hier zelf aan denken. Het is weinig moeite, maar voorkomt stinkende luchtjes en schimmel. De volautomatische koffiemachine en de piston koffiemachine hebben beide meerdere onderdelen welke losgehaald kunnen worden. Ook deze moeten zo nu en dan afgenomen en verschoont worden. De gebruiksaanwijzing geeft altijd aan welke onderdelen wel en niet uit elkaar gehaald kunnen en moeten worden en welke hiervan afgespoeld moeten worden. Oude koffieresten zorgen voor een zure of bittere smaak, en dit wil je ten alle tijden voorkomen. Het is om die reden essentieel om de onderdelen zo nu en dan schoon te maken. We geven per soort koffiemachine aan welke onderdelen hier ‘over het algemeen’ afgespoeld moeten worden.

Een piston koffiemachine vergt iets meer onderhoud. Hierbij zijn er namelijk losse onderdelen welke schoongemaakt dienen te worden, zoals de piston zelf. Na elk gebruik is het nodig om de piston af te spoelen. Oude koffieresten zorgen namelijk voor een bittere en zure smaak van de koffie. De piston moet dagelijks uit elkaar gehaald worden: de filter loshalen van de piston en beide afzonderlijk afspoelen. Het is daarnaast aan te raden om wekelijks, al dan niet dagelijks in de horeca, een schoonmaaktablet in de piston te stoppen en de piston door te laten lopen. Hiermee reinig je de binnenkant en de smallere onderdelen van de piston grondig. Daarnaast zal het lekbakje voor water ook regelmatig vervangen moeten worden. De melkbeker dient dagelijks afgespoeld te worden. Een piston koffiemachine kan ook een stoompijpje hebben. Deze moet na gebruik voor het opschuimen van melk direct afgespoeld worden. Het beste kan dit gedaan worden door het stoompijpje in kokend water te dompelen of het stoompijpje aan te zetten in koud/lauw water tot dit water heet is. Op die manier verwijder je oude melkresten en voorkom je nare luchtjes en verstopping. De melkonderdelen dienen daarnaast wekelijks gedemonteerd te worden door een grondige schoonmaak.

Het lekbakje voor water, het opvangbakje voor koffiedik en het is daarnaast ook aan te raden om wekelijks de zetgroep, de koffietrechter en de melkbeker af te spoelen met lauw water. Mocht de melkopschuimer dagelijks gebruikt worden, is het aan te raden deze dagelijks te reinigen. Oude melk kan voor nare luchtjes zorgen. Een volautomatische koffiemachine kan ook een stoompijpje hebben voor het opschuimen van melk. Indien dit het geval is, dient deze op dezelfde manier gereinigd te worden als beschreven bij de piston koffiemachine. Ook hierbij geldt dat de melkonderdelen wekelijks losgehaald dienen te worden zodat deze grondig afgespoeld kunnen worden.

Een filter koffiemachine heeft weinig onderdelen en is om die reden makkelijk in onderhoud. Toch is het afspoelen en tussen gebruik door schoonmaken van de koffiekan niet onbelangrijk. Dit voorkomt dat de koffie bitter of zuur gaat smaken.

Het lekbakje, de padhouder en het plastic onderdeel waar de padhouder in zit. Dit laatste kun je simpel zelf verwijderen uit het apparaat, afspoelen, en er weer terug inzetten. Op die manier voorkom je dat oude koffieresten achterblijven en stapelen.

Hiervoor geldt hetzelfde als voor de Nespresso: namelijk het lekbakje en het opvangbakje voor de cups. Ook de Dolce Gusto is erg gemakkelijk in onderhoud.

Het lekbakje en het opvangbakje voor de Nespresso cups. De Nespresso cups zijn geopend en kunnen dus nog wat koffie afgeven in het lekbakje. Om nare luchtjes te voorkomen is het handig zo nu en dan dit opvangbakje om te spoelen.

Algemene onderhoudsinformatie

Er zijn bedrijven welke zich gespecialiseerd hebben in het onderhoud van een koffiemachine en het standaard onderhoud van een koffiemachine op zich nemen, zodat je dit zelf niet hoeft te doen. Het voordeel is dat de versleten onderdelen zoals rubberen ringetjes vervangen worden en er geen enkel onderdeel over het hoofd wordt gezien. De machine wordt schoon gemaakt, gecontroleerd en grondig getest. Vaak is hier ook sprake van garantie na het onderhoud. Bij Philips, maar ook bij andere bedrijven, kan de koffiemachine geregistreerd worden. Zo blijf je op de hoogte van de nieuwste producten en speciale aanbiedingen. Dit kan ook schoonmaakmiddelen of onderhoudsservice betreffen.

Kalkaanslag

Een koffiemachine dient ten alle tijden ontkalkt te worden. Zowel de kleinere en simpelere koffiemachines als de grote varianten met veel onderdelen. Kalk ontstaat door calcium uit het water, dit gaat aan de binnenkant van de koffiemachine zitten. Door de kalkaanslag kan verstopping optreden. Ook kan er verkalking van het verwarmingselement optreden waardoor de koffiemachine niet meer goed opwarmt. Dit is in beide gevallen nadelig voor de kwaliteit van de koffie. Kalkaanslag verwijderen is zeker éénmaal per jaar nodig. De geavanceerdere koffiemachines geven zelf aan wanneer het tijd is om ontkalkt te worden. Drinkt je veel koffie, dan is dit vaker dan één keer per jaar nodig. Ontkalken kan met een ontkalkingstablet of ontkalkmiddel. Het is niet aan te raden om schoonmaakazijn te gebruiken, omdat dit bepaalde onderdelen kan aantasten.

Waterkwaliteit

Het gebruik van vers schoon water is nodig voor een kopje koffie van goede kwaliteit. Water is tenslotte een belangrijk ingrediënt van koffie. Voorkom dat het water oud is en vervang elke dag e inhoud van het waterreservoir. Tip: mocht je weinig koffie zetten, vul het waterreservoir dan niet onnodig Sommige volautomatische koffiemachines of piston koffiemachines hebben een waterfilter, wel zo handig bij hard water. Dit is niet altijd het geval. Dan is het handig om zelf een waterfilter aan te schaffen. Bronwater gebruiken is ook een optie, maar niet erg duurzaam en veel duurder. Mocht je geen waterfilter hebben en willen aanschaffen, en mocht deze ook niet in de koffiemachine zitten, dan is het aan te raden de koffiemachine voldoende vaak te ontkalken wegens het harde water. Lees hieronder meer over hoe je een wasmachine precies hoort te reiningen.